Cách Hạ Action Đàn Guitar Đúng Chuẩn Kỹ Thuật Luthier Không Bị Rè Phím

Action là thuật ngữ chỉ khoảng cách giữa đáy dây đàn và đỉnh phím kim loại. Một cây đàn có Action quá cao sẽ khiến ngón tay phải dùng lực bấm rất mạnh, gây đau khớp ngón tay và làm nốt bấm bị căng phô cao độ. Ngược lại, nếu hạ Action quá thấp một cách cẩu thả mà không hiểu rõ nguyên lý hình học của cần đàn, cây đàn sẽ bị rè phím (fret buzz) ở khắp mọi vị trí.

Là những nghệ nhân tại Guitar Workshop Luthier, chúng tôi xin chia sẻ quy trình 3 bước chuẩn mực để hạ action êm tay nhất mà vẫn giữ được độ trong trẻo tuyệt đối của âm thanh.

1. Bước 1: Kiểm Tra & Cân Chỉnh Độ Cong Cần Đàn (Neck Relief)

Nhiều người lầm tưởng muốn hạ action là chỉ cần vặn ty chỉnh cần (Truss Rod). Thực tế, ty cần chỉ có nhiệm vụ kiểm soát độ võng của cần đàn, không phải là công cụ chính để hạ action.

• Cách kiểm tra: Kẹp capo ở ngăn 1, dùng ngón tay ấn giữ dây số 6 ở ngăn 14 (nơi cần đàn tiếp giáp thùng đàn).
• Đo khoảng cách: Dùng thước lá chuyên dụng (Feeler gauge) đo khoảng hở giữa đáy dây và đỉnh phím số 7 hoặc 8.
• Thông số chuẩn: Khoảng hở lý tưởng dao động từ 0.15mm đến 0.25mm (tương đương độ dày của một tấm danh thiếp mỏng).
• Nếu khoảng hở quá lớn: Dùng lục giác vặn ty cần theo chiều kim đồng hồ (vặn sang phải) 1/4 vòng để làm thẳng cần.
• Nếu dây chạm sát phím: Vặn ngược chiều kim đồng hồ (vặn sang trái) 1/4 vòng để nhả độ võng cho cần đàn.

2. Bước 2: Căn Chỉnh Độ Sâu Rãnh Lược Đàn (Nut Action)

Lược đàn (Nut) quyết định độ nặng nhẹ khi bạn bấm các hợp âm ở thế tay đầu tiên như F, C, Am hay G.

Dùng dũa chuyên dụng Luthier mở rộng và hạ sâu rãnh lược sao cho khoảng cách từ đáy dây đến đỉnh phím số 1 đạt chuẩn: 0.5mm ở dây 6 và 0.3mm ở dây 1. Nếu hạ quá tay ở bước này, dây buông (open string) sẽ bị rè ngay lập tức.

3. Bước 3: Mài Đáy Xương Ngựa (Saddle Action)

Đây là bước quyết định 80% độ cao của Action ở ngăn 12.

Công thức hình học Luthier: Muốn hạ Action ở ngăn 12 xuống 1mm, bạn phải mài bớt ở đáy xương ngựa chính xác 2mm.

Tháo xương ngựa đàn (khuyên dùng chất liệu xương thật hoặc GraphTech TUSQ), kẻ một đường thẳng bằng bút chì rồi đặt xương lên giấy nhám mịn (độ nhám 240 - 400 grit) đặt trên một tấm kính phẳng tuyệt đối. Chà đều tay theo một hướng vuông góc 90 độ để đáy xương luôn phẳng lỳ, đảm bảo tiếp xúc truyền âm hoàn hảo xuống pickup piezo.

Để đạt độ chính xác vi mô không có sai số, bạn có thể mang cây đàn của mình đến Phòng Cân Chỉnh Plek Pro tại GuitarShop.vn để được phục vụ chuyên nghiệp.